waarheid

Op deze pagina vermelden we enkele vaak gehoorde argumenten die tegen bont gebruikt worden, en weerleggen we ze, en komen er enkele kritische vragen aan bod.

Bont is een luxeproduct en moet alleen al om die reden afgezworen worden.

Als we zouden proberen elk product te elimineren dat niet absoluut noodzakelijk is voor ons overleven, dan zou er niet veel overblijven. Voor de echte vegetariër is vlees een frivole 'luxe'. Maar hoe zit het bijvoorbeeld met lederen schoenen? Zijn bier en wijn nu echt levensbehoeften? Hop en druiven worden tenslotte geteeld op land dat eens de leefomgeving van een groot aantal in het wild levende dieren was. Veel meer dingen kunnen als luxe gezien worden: vakantiereizen zorgen voor verbruik van grote hoeveelheden gas en aardolie, net als de productie van televisietoestellen, DVD spelers enz... Het argument luxe gaat o.i. niet echt op.

Onze consumptiemaatschappij wordt geconfronteerd met essentiële vragen aangaande het duurzaam ondernemen en verbruiken. Maar deze discussie wint niet aan niveau door pogingen willekeurige oordelen aan anderen op te leggen.

De bonthandel stelt er een eer in erg duurzame, natuurlijke producten van uitzonderlijk hoge kwaliteit te leveren.

Allemaal goed en wel, maar is het niet immoreel dieren speciaal voor kleding te kweken wanneer er alternatieven zijn?

Uit onafhankelijk onderzoek naar de opinie van het publiek hierover blijkt dat mensen vinden dat het ethisch verantwoord is dieren te kweken, zolang er voldoende rekening gehouden wordt met hun welzijnsnoden.

Een nerts wordt 's ochtends niet wakker met de wetenschap dat het geslacht gaat worden om in een bontjas te eindigen. Net zo min als een koe er bij stil staat dat ze in een bord belandt. De meeste aanvallen op de bontsector komen van bewegingen die strijden voor de dierenrechten. Dat zijn organisaties die de mening toegedaan zijn dat je dieren niet mag gebruiken voor voeding, kleding of medisch onderzoek.

Onze bontkwekers houden zich aan zowat de hoogste normen inzake dierenwelzijn binnen de landbouw. Een morele maatschappij is gehecht aan tolerantie en vrijheid van keuze. Uiteindelijk staat het eenieder vrij al dan niet een bontjas aan te kopen. De consument beslist individueel met zijn of haar gedrag.

Hebben we pels nodig?

Pels hebben we niet nodig. Dat is een waarheid als een koe. Deze waarheid gaat echter op voor het meeste dat de mensen waarderen. Vandaag kunnen we zeggen dat we ook geen vlees nodig hebben en natuurlijk hebben we strikt genomen ook geen auto, geen telefoon, enz... nodig. De vraag is niet: hebben we het nodig. De vraag is: is het onverantwoord om het te hebben. En hierop is het antwoord: NEE. Het welzijn van nertsen bijvoorbeeld (het meest gehouden dier voor zijn pels) is niet onaanvaardbaar vanuit het standpunt van een nerts bekeken, maar het kan nog beter en daaraan wordt gewerkt. Pels is een zeer duurzame vorm van kledijproductie en kledij heeft de mens wél nodig. Als ik omwille van de argumentatie even ongenuanceerd mag overdrijven zou je kunnen stellen dat we nu de katoenboeren uitbuiten om goedkoop katoen te produceren, dan het milieu belasten door al dat katoen te transporteren naar landen waar kinderen en volwassenen aan schandalig lage lonen in een bar slechte sociale zekerheid dat katoen omzetten in confectiekledij, die lang niet altijd op milieuvriendelijke wijze is gekleurd, vervolgens weer het milieu belasten om deze confectie te transporteren naar Europa waar een belangrijk deel nooit gedragen wordt maar in de lompen verdwijnt omdat in die winkel nooit iemand is gekomen die dat model in die maat en die kleur wou kopen. Pels daarentegen wordt geproduceerd door dieren die slachtafval nuttigen. Jaarlijks eten pelsdieren (vooral nertsen en vossen) 647.000 ton slachtafval op en zo wordt deze afvalberg met 3⁄4 verminderd en omgezet in een duurzaam natuurprodukt en biedt het tevens werk aan meer dan 200.000 mensen in Europa. Pels wordt o.a. in onze streken verwerkt tot duurzame, warme kledij. Het kost veel meer, maar daardoor wordt het door de kopers en dragers met meer respect behandeld dan hun andere kledij en bovendien gaat het veel langer mee. Een goed onderhouden nertsjas kan tot 40 jaar dienst doen! *

Wat betekent de dood voor het welzijn een (pels)dier?

De dood is niet van belang voor het welzijn van een dier. Opdat dieren de dood als een bedreiging van hun welzijn zouden kunnen ervaren zouden ze moeten beseffen wat dood zijn is en dat de dood hen hun toekomst afneemt. Om dat te kunnen is er zelfbewustzijn nodig. Zelfbewustzijn is de mogelijkheid om zichzelf als voorwerp van het eigen denken te nemen. Dat is nodig om zich bewust te zijn van de eigen toekomst want daarvoor moet men zichzelf in de toekomst kunnen projec–teren. Tot het bewijs van het tegendeel is bij geen enkel dier vastgesteld dat het een dergelijke hoge graad van zelfbewustzijn heeft dat het over de eigen toekomst kan nadenken. Als een dier dat niet kan dan kan het de dood ook niet ervaren als een bedreiging van die toekomst en is het van geen belang voor haar welzijn vanuit haar standpunt bekeken. Wel van belang voor het pelsdier is het welzijn tijdens het leven en dit is in Europese pelsdierenhouderijen op een aanvaardbaar niveau. *

Mag een landbouwer (pels)dieren houden?

De ene landbouwer houdt kippen voor kippenboutjes, de andere varkens voor spareribs. Nog een andere landbouwer houdt runderen voor hamburgers en zijn gebuur konijnen voor vlees en pels. En een landbouwer kan ook nertsen houden voor hun pels. Kippen, varkens, runderen worden net als pelsdieren gehouden voor een bepaald doel maar deze dieren weten niet waarvoor ze gehouden worden. Niet het doel waarvoor de dieren gehouden wordt is wat voor de dieren van belang, maar wel dat ze goed moeten gehouden worden. *

Wie de beelden op het internet ziet van dieren die in China levend gevild worden, kan niet anders dan de bonthandel afkeuren.

Deze erg gruwelijke beelden zouden ergens in China zijn opgenomen, maar er wordt niet aangegeven waar of wanneer. Volgens de informatie die de bontfederatie bekomen heeft vanwege haar Chinese contacten zou het gaan om zeer kleinschalige feiten die geen deel uitmaken van de structuren die gebruikt worden voor de export van bont. Het zou met andere woorden gaan om bont dat bestemd is voor de Chinese binnenlandse markt. De voornaamste bontsoorten die in België verkocht worden zijn: konijn, lam, nerts en vos. Konijn en lam zijn voor meer dan 95% het bijproduct van het vleesverbruik in talloze landen; nerts en vos komen van gespecialiseerde bontfarms (vooral gelegen in Scandinavië, de VS en Canada). Het spreekt voor zich dat dergelijke wantoestanden ondenkbaar zijn in Europa en in de andere vernoemde landen. De Chinese handel in bontvellen richt zich grotendeels tot de eigen binnenlandse markt. Er leven in China ca. 1,3 miljard mensen en steeds meer daarvan kunnen zich bont veroorloven (al is het maar een randje aan een anorak of een muts). Iemand die, zelfs in China, op enige serieuze schaal een bontfarm zou uitbaten, zal de dieren echt niet openbaar en op een tergend gruwelijke manier slachten. Al is het maar omdat dit totaal inefficiënt en gevaarlijk is. Beeldt u eens in welke felle reacties dieren die men levend vilt - terecht - zullen hebben ten aanzien van de persoon die dat probeert. Dat dit in China überhaupt nog gebeurt, al is het op kleine schaal, is erg betreurenswaardig. Op internationaal niveau wordt er gewerkt aan betere regels voor China ivm de manier waarop zij dieren behandelen. Hopelijk komen die er ook snel. Maar dat land zuiveren van elke mogelijke wantoestand lijkt me op korte termijn zeer moeilijk. De enige manier voor de consument om er zeker van te zijn dat hij/zij dit soort producten niet koopt is de aankopen te doen in een betrouwbare bontwinkel en enkel die bontsoorten te kopen die hetzij het bijproduct van vleesverbruik zijn, hetzij nerts en vos die doorgaans duidelijk een aanduiding dragen van het land van afkomst. Ik heb persoonlijk het vermoeden dat, voor zover er al dergelijke bontvellen buiten China op de markt komen, dit aan de kappen van zeer goedkope anoraks zal zijn die men in sommige kledingwinkels vindt. Maar dit kan ik enkel vermoeden, niet aantonen.

Uiteindelijk komt het er op neer dat ook al zouden er zelfs tot 1.000 Chinezen zijn die dergelijke degoutante wanpraktijken hanteren, zij niet representatief zijn voor de sector. Zij vormen, zelfs met 1.000 man, slechts 0,1% van de mensen die professioneel in de sector actief zijn. Zou u, vanwege het feit dat bijvoorbeeld 0,1% van de Belgen dronken achter het stuur kruipt, iedereen veroordelen die auto rijdt?

Het konijnenbont komt niet uit de vleesproductie, maar van konijnen die daar speciaal voor gekweekt worden.

Konijn wordt vooral gekweekt voor zijn vlees. Het bont is een bijproduct. Het is economisch niet rendabel konijnen speciaal voor hun pels te kweken. De enige uitzondering hierop is het Rex konijn (castor rex), dat in eerste instantie gekweekt wordt voor het bont, en waarbij het vlees pas een secundair product is. Dat is een gespecialiseerd artikel dat veel duurder is dan gewoon konijnenbont, onder meer omdat de kweekperiode veel langer duurt, aangezien de kweker moet wachten tot de dikke wintervacht er is. Om u een idee te geven van de verhouding: één en hetzelfde model maken in rex konijn in plaats van in “vleeskonijn” doet de prijs er van stijgen met meer dan 70%! Hoe dan ook, het vlees van de Rex konijnen wordt even goed opgegeten.

Konijn wordt in vele landen gekweekt. De voornaamste Europese producenten zijn Frankrijk en Spanje. En in Latijns Amerika en Cuba worden er talrijke konijnen gekweekt. Ook in een aantal arme landen kweken mensen in landelijke gebieden konijn als bron van vlees.

Frankrijk en Spanje brengen jaarlijks respectievelijk 50 miljoen en tussen de 30 en 40 miljoen konijnenvellen op de markt. De overgrote meerderheid hiervan is een bijproduct van vleesverbruik. Denemarken heeft een kleine productie Rex konijnen speciaal voor het bont ervan (circa 8.000 huiden per jaar). Ook Frankrijk en Spanje produceren een beetje Rex konijn (Frankrijk circa 50.000 per jaar, dus 0,1% van het Franse konijnenbont).

Conclusie: alle konijnenbont, behalve rex konijn, is een bijproduct van het vleesverbruik. Het rex konijn vertegenwoordigt minder dan 0,1% van alle konijnenbont en wordt afzonderlijk als dusdanig gelabeld in de bontsector, aangezien dit type een meerprijs waard is. 999 op de 1.000 stuks in konijnenbont zijn m.a.w. een bijproduct van het vleesverbruik.

Nerten en vossen in bontfarms zijn wilde dieren, wiens noden je niet kan vergelijken met die van gedomesticeerde landbouwdieren.

Zowel wetenschappers als regeringen zijn de mening toegedaan dat deze pelsdieren, die al meer dan 80 generaties gekweekt worden, beschouwd dienen te worden als gedomesticeerde dieren, aangepast aan de farm omgeving. Indien nertsen en vossen niet voldoende aangepast waren aan de kwekerijen, dan zouden ze zich niet zo vlot voortplanten, noch zo gemakkelijk te behandelen zijn voor de kwekers. Mensen die voor het eerst een nertskwekerij bezoeken zijn systematisch verbaasd over de rust en voldoening die de nertsen uitstralen. Gans in tegenstelling met wat sommigen hen vooraf hadden willen doen geloven.

Nertsen worden op een gruwelijke manier geslacht

Alle slachtmethodes die op pelskwekerijen gebruikt worden zijn het gevolg van Europese of Noord Amerikaanse regels en wetten. Deze methoden zijn zo snel en pijnloos mogelijk, en worden ter plekke uitgevoerd, zodat er ook geen stresserend transport aan te pas komt. De meest gebruikelijk methode om nertsen te slachten is koolmonoxide; da's een gas dat binnen luttele seconden leidt tot bewusteloosheid. Het is in die bewusteloze fase dat de dood intreedt. Dit koolmonoxide is hetzelfde geurloze gas waar in weerberichten vaak voor gewaarschuwd wordt. Het kan zeer snel, en totaal pijnloos, een gans menselijk gezin doden.

Er circuleren ook over nertskwekerijen gruwelijke beelden

Inderdaad, maar dit materiaal is oud en onbetrouwbaar. Enkele jaren geleden heeft Gaia nog geprobeerd met zo'n film de pelssector in diskrediet te brengen via de uitzending Koppen op één. Na eigen onderzoek van de redactie bleken de beelden in deze film geenszins overeen te stemmen met de werkelijkheid van farms die zij in België bezochten. Het is gemakkelijk oud, en desgevallend zelfs vervalst, materiaal te presenteren als zijnde representatief om de mensen te overtuigen van een eigen mening.

Kan ik bont dragen, ook als ik zelf tegen het kweken ben van dieren enkel en alleen voor hun pels?

Wij vinden van wel. Tenzij u kiest voor een veganistische levensstijl en geen enkel dierlijk product meer wil gebruiken. Indien u echter wel vlees of vis eet, en leder draagt, dan zijn er een aantal bontsoorten die u ook gerust kan aandoen: lam, konijn en geit.

* deze 3 antwoorden werden overgenomen uit een samenvatting van een toespraak van ethicus Dirk Lips aan de vereniging van Europese pelskwekers